Sposób oddychania, pozycja spoczynkowa języka i wzorce połykania mogą mieć znaczenie dla funkcjonowania aparatu ustno-twarzowego. ASHA opisuje zaburzenia miofunkcjonalne jako nieprawidłowe wzorce ruchu i ułożenia struktur oralnych, które mogą wpływać na oddychanie, połykanie i mowę. Ich przyczyny bywają złożone i mogą obejmować zarówno czynniki strukturalne, jak i utrwalone nawyki.
Nauczyciel lub logopeda szkolny może zauważyć, że dziecko często siedzi z otwartymi ustami, oddycha głównie przez usta, ma trudności z domykaniem warg albo nietypowo układa język podczas mówienia i połykania. Takie obserwacje nie są jednak diagnozą. Przyczyna może wymagać oceny laryngologicznej, stomatologicznej, ortodontycznej lub logopedycznej.
Ważne jest unikanie prostych recept, np. automatycznego zalecania zestawu ćwiczeń języka każdemu dziecku oddychającemu przez usta. Jeśli drożność nosa jest ograniczona, samo ćwiczenie pozycji języka nie rozwiąże przyczyny. ASHA podkreśla znaczenie współpracy interdyscyplinarnej w ocenie i leczeniu zaburzeń miofunkcjonalnych.
W szkole najlepszym działaniem jest przekazanie rodzinie konkretnych, neutralnych obserwacji i zasugerowanie konsultacji, jeśli problem jest stały lub wpływa na mowę, sen, jedzenie czy komfort dziecka. Właściwe postępowanie powinno być dopasowane po ustaleniu przyczyny.
Materiał ma charakter edukacyjny. Nie zastępuje indywidualnej diagnozy, konsultacji medycznej, psychologicznej ani logopedycznej.