Dla części dzieci trudniejszy od samego zadania jest moment jego zakończenia. Przejście z ulubionej aktywności do pracy przy stoliku, z sali na korytarz czy z przerwy na lekcję oznacza zmianę kontekstu, reguł i poziomu bodźców. NHS zwraca uwagę, że osoby autystyczne mogą silnie reagować na zmiany rutyny i nowe sytuacje, a NICE podkreśla znaczenie przewidywalności.
Pomocne jest uprzedzanie o końcu. Dla jednego dziecka wystarczy komunikat „jeszcze pięć minut”, inne skorzysta z minutnika wizualnego lub dwóch kart: „teraz” i „potem”. Jeśli czas jest dla ucznia pojęciem abstrakcyjnym, lepiej odwołać się do zdarzenia: „jeszcze dwa elementy i kończymy”.
Warto też nauczyć stałego rytuału kończenia: odkładamy materiał, zaznaczamy wykonane zadanie, sprawdzamy kolejny punkt, zabieramy potrzebne rzeczy. Powtarzalna sekwencja zmniejsza liczbę decyzji, które trzeba podjąć w krótkim czasie.
Gdy przejście regularnie wywołuje silną reakcję, dobrze przyjrzeć się kolejnemu etapowi. Być może problemem nie jest samo zakończenie zabawy, lecz hałas na korytarzu albo zadanie, które zaczyna się później. Skuteczna strategia powinna odpowiadać na realne źródło trudności. Celem nie jest przyspieszenie dziecka za wszelką cenę, lecz umożliwienie mu przejścia do następnej aktywności z możliwie małym napięciem.
Źródła
Materiał ma charakter edukacyjny. Nie zastępuje indywidualnej diagnozy, konsultacji medycznej, psychologicznej ani logopedycznej.