Funkcje wykonawcze pomagają planować, utrzymywać uwagę, zapamiętywać informacje potrzebne w danej chwili i zmieniać sposób działania, gdy sytuacja tego wymaga. Harvard Center on the Developing Child porównuje je do systemu kontroli ruchu lotniczego w mózgu. Nie są one jedną umiejętnością i rozwijają się przez lata w wyniku doświadczeń, relacji i ćwiczenia.
W szkole można wspierać je bez tworzenia osobnego „treningu”. Gry typu memory angażują pamięć roboczą. Zabawa „Simon mówi” wymaga hamowania automatycznej reakcji i skupienia na instrukcji. Gry planszowe uczą czekania na kolej i aktualizowania planu. Zadania polegające na sortowaniu przedmiotów najpierw według koloru, a potem według kształtu ćwiczą elastyczność poznawczą.
Ważne jest dobranie poziomu trudności. Zadanie zbyt łatwe nie daje okazji do rozwijania strategii, a zbyt trudne szybko prowadzi do frustracji. Pomocne jest stopniowe zwiększanie liczby kroków, czasu oczekiwania lub liczby reguł. Dobrze działa także głośne modelowanie planu przez dorosłego: „najpierw sprawdzę instrukcję, potem wybiorę potrzebne elementy, a na końcu sprawdzę wynik”.
Celem nie jest bezbłędne wykonywanie ćwiczeń. Uczeń powinien mieć okazję zauważyć, że strategię można poprawić. Krótkie pytanie „co pomogło ci zapamiętać?” albo „co zrobisz inaczej następnym razem?” uczy refleksji nad własnym sposobem działania.
Źródła
Materiał ma charakter edukacyjny. Nie zastępuje indywidualnej diagnozy, konsultacji medycznej, psychologicznej ani logopedycznej.