Komunikacja funkcjonalna oznacza możliwość skutecznego przekazywania tego, czego człowiek potrzebuje w codziennym życiu. Dla dziecka może to być prośba o wodę, odmowa zadania, wybór zabawki, zgłoszenie bólu albo poinformowanie, że potrzebuje przerwy. Nie zawsze musi odbywać się za pomocą mowy. ASHA podkreśla, że AAC może obejmować gesty, znaki, obrazki, tablice literowe i urządzenia komunikacyjne.
W nauce warto zaczynać od sytuacji, które są dla dziecka rzeczywiście ważne. Jeżeli dziecko lubi konkretną zabawkę, dorosły może stworzyć okazję do poproszenia o nią za pomocą słowa, gestu, symbolu lub przycisku w urządzeniu AAC. Odpowiedź powinna nastąpić szybko, aby dziecko mogło zobaczyć związek między komunikatem a rezultatem. W ten sposób komunikacja staje się narzędziem mającym sens.
Równie ważna jest możliwość odmowy. Dziecko powinno mieć bezpieczny sposób powiedzenia „nie”, „stop”, „nie chcę” albo „przerwa”. Oczywiście odmowa nie zawsze oznacza, że każde wymaganie zostanie anulowane, ale pozwala dorosłemu zrozumieć stan dziecka i odpowiednio zareagować. Brak możliwości odmowy może prowadzić do komunikowania dyskomfortu zachowaniem.
Dobrym ćwiczeniem są również wybory. Zamiast pytania „co chcesz?”, które może być zbyt otwarte, można początkowo zaproponować dwie konkretne możliwości. Wraz z rozwojem umiejętności liczba opcji może rosnąć. Najważniejsze jest respektowanie wybranej formy komunikacji i konsekwentne modelowanie jej w naturalnych sytuacjach.
Materiał ma charakter edukacyjny. Nie zastępuje indywidualnej diagnozy, konsultacji medycznej, psychologicznej ani logopedycznej.